10.
Ocak

Kalp ve Damarların Sinsi Düşmanı:

Yüksek Kolesterol

 

„ Yüksek Kolesterol “ çağımızın en yaygın hastalıklarından birisi…Kötü etkilerini hemen göstermediği için birçok kişi tarafından hafife alınıyor. Uzun bir süreç sonunda  damar sertliği, damar tıkanıklığı, kireçlenme, kalp krizi hatta beyin kanaması ile sonuçlanabiliyor. Bu noktaya gelindiğinde de iş işten geçmiş oluyor.

Aslında kolesterol vücudumuz için gerekli bir madde. Birçok hücrenin yapı taşını oluşturduğu gibi bazı hormonların üretilmesinde rol oynuyor. Vücuttaki işlevine göre farklı çeşitleri var. Bizim için kötü olanı  „LDL“ denilen türü.

Kolesterolün yükselmesinde en başta genetik etkenler büyük rol oynuyor. Ailede kolesterol sorunu varsa, bizim de kolesterolümüzün yüksek olma olasılığı oldukça fazla… Bu tip hastalar sürekli ilaç tedavisi görmek zorundalar. Beslenme ve sporla ancak belli bir oranda başarı sağlamak mümkün..

Bir de diğer hastalıkların neticesinde ve uzun süreli yanlış beslenme sonucunda ortaya çıkan yüksek kolesterol var. Bu türünü ilaç kullanmadan da kontrol altında tutabilmek mümkün.  Öncelikle oluşmasını engellemek gerekiyor. Bu noktada katı olan hayvansal yağlar oldukça önemli. İç yağı, kuyruk yağı, tereyağı, salam ve sucuğun içinde bulunan yağlar, „ Kırmızı Noktalı Yağlar “ gurubunu oluşturuyorlar. Bitkisel olan katı yağları da unutmamak gerekiyor. Keklerin ve pastaların üzerinde gördüğümüz kalın ve parlak çikolata tabakası bol miktarda palm yağı ve hindistan cevizi yağı içeriyor. Gıda paketlerinin üzerinde okuduğunuz bu yağları da tüketirken miktarlarına dikkat etmemiz gerekli…

Buna karşın akdeniz mutfağının incisi zeytin yağı yüksek kolesterole karşı savaşta en önlerde yer alıyor. İkinci sırada kanola (Rapsöl) yağı geliyor.  Kanola yağı balık yağından sonra en yararlı yağ asitlerini içinde barındıran bir yağ çeşidi. Ardından gelen ceviz ve ceviz yağı omega 3 yağ asitleri içeriğiyle oldukça önemli. Öyle ki; kahvaltı sofranıza ekleyeceğiniz 3-4 adet ceviz kalp ve damar sağlığınız için geleceğinize yapacağınız en iyi yatırım.

Balık yağı denildiğinde çocukluğumda annemin zorla yutturmaya çalıştığı balık yağı kapsülleri aklıma geliyor. Ceviz yağında olduğu gibi yüksek omega 3 yağ asidi içeriği nedeniyle kalp ve damarlarımız için oldukça önemli..Özellikle sardalya, uskumru, somon ve hamside bu yağ asidine bol miktarda rastlıyoruz. Bu nedenle önerim haftada en az bir kere bu balık çeşitlerinden birisinin tüketilmesi..Balık sevmeyenlere annemin bana uyguladığı tekniği öneriyorum: omega 3 yağ asitlerini kapsül olarak almak…

Bir de bitkisel sterollerle  zenginleştirilmiş margarinler var. Ünlü markalar reklamlarında kolesterolü düşürdüklerini iddia ediyorlar; doğru.. Yapılan bilimsel çalışmalara göre, kolesterolü yüksek olan kişilerde bu tür margarinler işe yarıyor. Fakat biz vur deyince öldürüyoruz. Kolesterolü normal olan sağlıklı kişiler de „ aman kolesterolüm yükselmesin“ diye   alıp bu margarinlerden bol bol yiyor. İşte yapılan en büyük hatalardan birisi.. Bu ürünlerin sadece kolesterolü yüksek kişiler tarafından, ilaç alır gibi tüketilmesi gerekiyor. Sağlıklı kişiler tarafından bilinçsizce tüketildikleri taktirde daha farklı ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyorlar.

Yüksek kolesterolden korunmak için öncelikle bilinçli bir yaşam tarzı şart. Sağlıklı beslenme ve düzenli hareket yeni oluşturacağınız yaşam tarzınızın yapı taşları..Tempolu yürümek, asansör yerine merdiveni tercih etmek  basit görünmesine karşın oldukça etkili aktiviteler..

Eğer kahvaltıdan kahvaltıya bir iki dilim ekmeğin üzerine sürmek için tereyağı yiyorsanız bunun hiçbir zararı yok. Ancak yararlı olduğunu düşünerek bol bol tükettiğiniz zeytin yağı, kilo almanıza ve kandaki yağ değerlerinizin yükselmesine sebep olabilir. Önemli olan yediklerinizin dozunu iyi ayarlayabilmeniz. Miktarını abartmadıktan sonra kolesterolünüz yüksek de olsa hiçbir gıdaya yasak yok!

Yazan: Aslı Demirel